Locations, settlements


summering

beharova [Duk.T.]

ânvereʣu, ânverare [Mets.]
l'i alãsãm sto Ximaðó [Nest.Ar.]

ξεκαλοκαιριάζω [Lav.]
καλοκαιριάζω [Liv.]
ξεκαλοκαιριάζω (στο ξεκαλοκαιριό) [Pram.]

gánatje - vo stɤ́rgata za mɤ́lzejne
téram = nósam g'i
1 sg.[Gllob.]
zalétve 3 pl.[Sid.]
N/P[Nest.Sl.]
séda n'advor l'étoto [Trig.]


drive the livestock from a place, keep them away

i largojmë [Duk.T.]

sãrâmu, sãrghescu, le fugu; sãrâmu (when I push them to go out)[Mets.]
li arrimu[Kell.Ar.]

τα βγάνω ’πο τη ζημιά. [Liv.]
σαλαγάω, ρούου (ρούω) [Pram.]

se úrivam dólu 1 sg.vs. priémam góre 1 sg.[Gllob.]
vjáva 3 sg. vs. uríva 3 sg.[Vern.]
i téram 1 sg.[Sid.]
i téra / i äána 1 sg.[Nest.Sl.]
i téra 3 sg.[Trig.]


moving the livestock to the summer pastures for summer

shkulim dhentë për kullotë [Duk.T.]

scotu afoarã, scotu la pãšteare [Mets.]

βγάζω / σκαρίζω [Suli]

l'etóvan'e / letúvajn'e [Gllob.]
l'etúvan'e [Vern.]
ódam 1 sg.[Sid.]
wóda na mándrata próleta 1 sg.[Nest.Sl.]
'idvam n'advor 1 sg.[Trig.]


spending the summer with the livestock in the mountains on summer pastures

beharova me kopenë [Duk.T.]

ânvereʣu [Mets.]

ξεκαλοκαιριάζω [Lav.]
ξεκαλοκαιριάζω [Pram.]
ξεκαλοκαιριάζω [Suli]

priémam góre 1 sg.[Gllob.]
vjáva 3 sg.[Vern.]
si vɤ́rvam na létɔtɔ 1 sg.[Sid.]
pɔmínvam létoto 1 sg.[Nest.Sl.]
séda n'advor l'étoto, v'ərva na p'asal'iščata [Trig.]


driving the livestock, ascent of the herd into the mountains (spring)

Shtegëtimi [Duk.T.]

ešâre tu munʣâ, fugire te la veriu [Mets.]

ξεκαλοκαίριασμα [Pram.]

da g'i zaméšame bráite za báčilo
se zbórivat 3
pl.[Gllob.]
se káči, vjáva nagóre 3 sg.
slégve, suríve nadólu 3 pl.[Sid.]
cf. vjáve brek, suríve kej dólu [Nest.Sl.]
k'e i z'anesime na p'asen'je po plan'in'jeto 1 pl.[Trig.]


building a shepherds’ settlement in the spring

stani vatha [Duk.T.]

turušte [Mets.]
turešti [Palok.]

φτιάχνω μαντριά [Pram.]

klávame bačílo
go rasípvame bačíloto
[Gllob.]
go prisɔbér(u)vam 1 sg.[Sid.]
práva trjém 1 sg.[Nest.Sl.]
na pr'ol'et k'e st'iša k'al''iva 1 sg.[Trig.]


clearing the camp in autumn to move to the village

zbresim për dimër [Duk.T.]

scolu cãtunã, scotu cãtunã, adunu cãtunã [Mets.]

se urívame 1 pl.[Gllob.]
uríva 3 sg.[Vern.]
= s6; stóram, sčɔvéčam bačílɔtɔ 1 sg.[Sid.]
e tréba mándrata 1 sg.[Nest.Sl.]
a č'ista k'al'ivata 1 sg.[Trig.]


decent of the livestock, descent of the herd into the valley (autumn)

zbresim nga mali [Duk.T.]

fugire te la mandra fugire te la arniu [Mets.]

κατεβαίνω [Lav.]

l'ep, vóda, sol'
pl'áčka kleidung
[Gllob.]
cf. slégve, suríve nadólu 3 pl.[Sid.]
cf. vjáve brek, suríve kej dólu [Nest.Sl.]
k'e i z'anesa vo séloto, vj'aam s 'ofcite vo pl'an'ina [Trig.]


shepherd’s tools that he carries on the migration (spring)

bidona, vedër, kusi [Duk.T.]

cãtunã (= transportable livestock equipment, but also generally a mobile livestock establishment)[Mets.]
avéra[Palok.]

κλείτσ̆ος, σ̆αγκούνα, ταλαγάνι, θα κάμει την καλύβα του, το μαντρί [Liv.]
καρδάρια, κουτάλα [Pram.]
καρδάρι, καζάνι, στράγγιο, πυτιά, πιάτο, κουτάλι κ.ά. [Suli]

tórba vólnena tkáena [Gllob.]
tórba [Vern.]
pl'áčk'i pl.[Sid.]
o cél'i néšča [Nest.Sl.]
néščata, sve, pl''ačk'i [Trig.]


shepherd’s bag

torba [Duk.T.]

tastru [Mets.]
trastu [Palok.]

ντραγκατζίκα (μάλλινο σακκούλι) [Bul.]
τορβάς [Kan.]
τορβάς / τροβάς (από μαλλί) [Lav.]
σακκούλι: ενανού που του δίνεται τάφτιαχνε μάλλινα, ενανού που δεν του δίνοντανε, ένα κομμάτι ύφασμα [Liv.]
τροβάς, σακκούλι [Pram.]
τρουβάς [Suli]
ντορβάς / από μαλλί – μάλλινος [Tsep.]

tágarčik [Gllob.]
k'ése, k'ésin'a pl.; cf. tágar za žíto [Vern.]
tórba f., tórbe n. [Sid.]
tórba [Nest.Sl.]
t'orba [Trig.]


shepherd’s leather bag made of skins, for small things (tobacco etc.)

torb lëkure [Duk.T.]

pungã di keale, folʲinã [Mets.]

σακούλι / βλάχικο σακούλι (με δυο σχοινιά – δισάκκι) [Bul.]
τορβάδια, σακούλια [Kan.]
τομάρ’ [Pram.]
τραβιτζίκα [Suli]
φούρκα [Tsep.]

dísag'i vɤ́ln'en'i, vɤ́lnata méšana so kózin'i [Gllob.]
diság'i [Vern.]
k'ése / tórbe ot kóža [Sid.]
k'ése ot kóža
cf. kwóžite ot mɤ́ndite: go bríčiá, go nasól'uvaš i mu klávaš sirén'eto
cf. méšje „tul‘umi“
[Nest.Sl.]
k'ésa / č'anta ot k'oza [Trig.]


double bag that is thrown (a) over the shoulder (b) over the horse’s saddle

hejbe [Duk.T.]

digagã [Mets.]
tãsagã[Ming.]

δισάκκι [Pram.]
δισάκι [Suli]

póroška, pórošk'i pl.
za da isúšime čorápite
úrdata se súšit
[Gllob.]
četalávo dɤ́rvo [Vern.]
diság'i pl [Sid.]
disáje / diság'j pl.; cf. topon.: ərdžóvec, ‚odria, istrivór, dómbja [Nest.Sl.]
d'isak [Trig.]


tree with branches over which things (liquid cheese, plates etc.) are hung

mbi shul (dru për të varur) [Duk.T.]

lemnu ti spinʣurare, spinʣurãtoru [Mets.]

φούρκες / μονόδεντρος με τσ̆ατάλια [Bul.]
--- [Kan.]
χρησιμοποιούσαμε φούρκες [Lav.]
φούρκα / κρεμαστάρι [Liv.]
φούρκα [Pram.]
φουρκωτήρα (έχει τσ̆έπια) [Suli]

lójca o dɤ́rvo; cf. átíca; vétk'i aeste; morn'íca = tɤ́rpka murashki na kozhe [Gllob.]
olyíca od zel'en'íka [Vern.]
dɤ́rvɔ so čekál'k'i / čatál'k'i [Sid.]
čepuróáka / dɤ́rvo so dve čepuróák'e [Nest.Sl.]
č'atal'i pl.[Trig.]


shepherd’s wooden spoon

lugë druri [Duk.T.]

čubanã [Mets.]

ξυλένιο χουλιάρι [Bul.]
χουλιάρ’ [Kan.]
κ’τάλ’ [Lav.]
χουλιάρι ξύλινο [Liv.]
χ’λιάρ’ [Pram.]
κουτάλι ξύλινο [Suli]
ξυλένια κουτάλια [Tsep.]

pólopka [Gllob.]
kutíja so kápa
pan'íca mehr als 1 oke, fuer žíto
[Vern.]
dərvéna ləžíca; cf. marn'íca „gross“ [Sid.]
oldíca; cf. marn'íca „gross“ [Nest.Sl.]
l'ajca od d'ərvo [Trig.]


wooden plate (with cover) for dairy products

vozë druri [Duk.T.]

cuvatã, curδupinacu, cliδopinacu, cluδupinacu [Mets.]
vareli di lem[Ming.]

αγγειό / μπραγκάτσι [Bul.]
κλειδός [Kan.]
π’νάκ’ [Lav.]
κουμπλίτσα [Liv.]
κλειδάρ’ [Pram.]
πινάκι ξύλινο, κλειδός (ο) [Suli]
κλειδός [Tsep.]

pôt, pốtička [Gllob.]
pət [Vern.]
pan'íca dərvéna [Sid.]
kulúpka Nest.Sl.]
k'Obl'iče d'ərveno "vederko" / p'an'ičina
pl.[Trig.]


path of the livestock to the pasture, to the spring

shteg për ujë i bagëtive [Duk.T.]

cãrare a oilor, cãrare oa oilor [Mets.]

μονοπάτι [Bul.]
μονοπάτι [Kan.]
μονοπάτι, σ̆τέκα [Liv.]
μονοπάτ’, σύρμα (in rutty place)[Pram.]
μονοπάτι [Suli]
μονοπάτι [Tsep.]

prémrek in den bergen [Gllob.]
N/P, cf. grádeš [Vern.]
pətéjka [Sid.]
p’Oče, počen'íšča [Nest.Sl.]
p'atče, p'atčina [Trig.]


overnight place for the livestock on the journey

konak [Duk.T.]

conake, cãtunã, amasu [Mets.]
cunaki[Ming.]

pôt [Gllob.]
pət [Vern.]
cf. déka g'i fátvaše nóájata [Sid.]
na pOt [Nest.Sl.]
cf. déka k'e go stémn'i 3 sg. impers.
cf.- méris 12:00
[Trig.]


path

rrugë shtegëtimi [Duk.T.]

cale, cãrare [Mets.]

μονοπάτι / γκρέμουρας (path next to the cliff( [Lav.]
στράτα [Pram.]

závijok [Gllob.]
závoĭ [Vern.]
pət [Sid.]
pOt, potóvi / p’Otišča [Nest.Sl.]
pat [Trig.]


bend in the road

Kthesë [Duk.T.]

tornãturã, šuʦuturã [Mets.]
kεngʲéi[Palok.]

κυκλώματα [Bul.]
καγκέλ’ [Lav.]
στροφή [Liv.]
κουδέλες [Pram.]
κοτέλα [Suli]
κουδέλες (like in Skala Vradetou)[Tsep.]

néposlan pôt [Gllob.]
zémen pət [Vern.]
svɤ́rtɔk [Sid.]
kóltak, kultáci [Nest.Sl.]
z'avijek [Trig.]


different types of road

rrugë me shteg/rrugë m [Duk.T.]onopati

cãlʲuri [Mets.]

gól'emo právdo
právdata za sámar
[Gllob.]
sômaríto právdo [Vern.]
zémen, kámen pət; tésɔk, šírɔk pət [Sid.]
zémen pOt [Nest.Sl.]
pat od zémja, pat so k'aldərma [Trig.]


pack animal; sumpter

mushka, kali, pela, gomari [Duk.T.]

calu te ângãrcare [Mets.]

αλογινά (horses, mules) [Liv.]
χοντρικά [Pram.]
μουλάρι / φοράδα / άλογο / γομάρι / γαϊδούρι [Suli]

esel – kɤ́re-kɤ́re
pferd pfeifen
maultier=mɤ́ska – múl'e-múl'e
[Gllob.]
esel – kər-kər-kər
pferd – múče-múče
maultier – múl'i-múl'i
[Vern.]
səməríti právda pl.; səməríto právdɔ [Sid.]
N/P[Nest.Sl.]
m'ask'I i k'oĭn'i: pr'avdo so s'amar [Trig.]


shouts for pack animals

i ndjellim: trryyyyy [Duk.T.]

angãnri, angãnre [Mets.]

κιό, κιό! (να έρθουν προς τα εδώ), Εεεϊ! (να ρουπιάσουν) [Bul.]
---, [Kan.]
μαυλάω / μαύλισμα [Liv.]
χε, χε! (for sheep),τσαπ, τσαπ! (for goats)
γρρρ! (to turn) [Pram.]
ντε! ουςς! [Suli]
φωνάζουμε ή σ̆ουράμε [Tsep.]

esel – uá
pferd – di
maultier – uá
[Gllob.]
esel – uá
pferd – prrɤ
maultier – oč
[Vern.]
so ráka, po ‚íme: ákɔ mu púávaš rɤ́kata, grédi [Sid.]
pferd: mu svíriá i gréi [Nest.Sl.]
p'aši-p'aši i kusok hleba [Trig.]

move on (brr, hü)

hej, hej e, e [Duk.T.]

ušt, išt, ohoo [Mets.]

προύι, όι! (to go), Εεεε! (for the goats to come) [Bul.]
Έι, τσαπ! Τσαπ! Τσαπ! (for the billy goats) [Kan.]
πρρρ! (sheep)[Liv.]
γίδια. Σφύριγμα: πκιοοο! [Liv.]
μπρρ! (Go forward) [Suli]
Πρρρ! Τσαπ, τσαπ! (onwards!) [Tsep.]

esel – ukká
pferd –
maultier – ukká
[Gllob.]
esel – čuká
pferd – tpráš
maultier – čuká = nač
[Vern.]
esel: ájde-dé!, pferd: prɤɤ!, mɤ́sk'i: áj-xúč! [Sid.]
ájt-ájt!; esel: čú-unká (um ihn anzuhalten), uá (esel vorantreiben) [Nest.Sl.]
x'ajde n'apre (pferd), si-i-i! (stop fuer das pferd) [Trig.]


stop!

trry, trry, trry [Duk.T.]

ungcšš [Mets.]

οοοϊτ! [Bul.]
μπρρ, πρρρ! [Kan.]
πστρουου! [Suli]

čukká! [Gllob.]
góre! kəč góre! [Vern.]
stoĭ! [Sid.]
čú-unká (to stop a donkey); dó-ot-á (to stop a horse)[Nest.Sl.]
čuká (to stop a donkey); si-i-i! (to stop a horse) [Trig.]


to the left!

kthei këtej majtas trryyy [Duk.T.]

a bucket or a piece of wood is thrown to the left [Mets.]
a piece of wood is thrown to the left [Palok.]

ehee (πας από κει) (where the bucket is thrown)[Kan.]
με το καπίστρι (where the bucket is thrown)[Suli]

čukká! cf. kóbel (where the bucket is thrown)[Gllob.]
kəč dólu! [Vern.]
so stap; (a takzhe uzdoĭ) [Sid.]
mit der hand: so rókata ako ési vjánat [Nest.Sl.]
mit der hand [Trig.]


to the right!

kthei nga e djathta trryyy [Duk.T.]

---, (πας από κει) [Kan.]
με το καπίστρι [Suli]