Texts
spektrum.GIF (657 Byte)

Origo gentis Langobardorum
spektrum.GIF (657 Byte)
Paulus Diaconus, Historia Langobardorum
spektrum.GIF (657 Byte)
Leges Langobardorum
spektrum.GIF (657 Byte)
Historia Langobardorum Codicis Gothani
spektrum.GIF (657 Byte)
Erchempert, Historiola
spektrum.GIF (657 Byte)
Andreas Bergomatis, Chronicon
spektrum.GIF (657 Byte)
Chronica S. Benedicti Casinensis
spektrum.GIF (657 Byte)
Chronicon Salernitanum
spektrum.GIF (657 Byte)
Langobardische Urkunden
spektrum.GIF (657 Byte)
Codex Cavensis Diplomaticus
spektrum.GIF (657 Byte)
Quellen zur Langobardengeschichte / Sources of Lombard History
  

  

spektrum.GIF (657 Byte)
Langobardische Urkunden (CDL 1)

Einleitung CDL 1 Originalurkunden Kopial überlieferte Urkunden Gefälschte oder verfälschte Urkunden Der Fälschungskomplex von Cremona

Einleitung CDL 2 Codice Diplomatico Longobardo (2)

spektrum.GIF (657 Byte)

Kopial überlieferte Urkunden

4. - 18. 19. - 20.

21 NOTITIA IUDICATI 22. CHARTA DONATIONIS 24. CHARTA DOTIS 25. CHARTA OFFERSIONIS   26. CHARTA VENDITIONIS 27. CHARTA CONFIRMATIONIS 28. CHARTA DOTIS 30. CHARTA DOTIS 37. CHARTA VENDITIONIS 40. CHARTA FIRMITATIS

48. - 82.  83. - 120.

spektrum.GIF (657 Byte)

p. 85

21.
NOTITIA IUDICATI.
716 febbraio, S. Pietro in Neure (Pieve a Nievole).

Copia del secolo XVII nel ms. membr. C. 132 dell’ archivio Capitolare di Pistoia

p. 86

Exemplar. Dum ex iussione domni praecellentissimi Liutprand regis coniunxisse ego Ultianus notarius et missus domni regis ad baselica Sancti Petri, locus ubi dicitur Neure, ad intentionem quam uertebatur inter uirum beatissimum Talisperiano episcopo nec non et Iohanne idem episcopo Pistoriense deliuerandum, et iam iniui coniunxissemus ego qui supra Ultianus una cum Spetiuso episcopo et Walpert duci, Alahis gastaldio, uel aliis singuli circumstantibus. unde nos inquirentes per Uitaliano presbitero a cuius ipsas diocesis a tempore Romanorum et Langobardorum fuissent, qui nobis professus est, quod ipsas aedocias semper ad parte Lucense fuessent, et qualiter Dei per euangelia firmauit. postea uero dicebat suprascriptus Iohannes episcopus et Ansullo presbiter ipsius Iohanni: quod aeglesias Sancti Andree, ubi est baptisterium, una cum eglesia Sancti Hierusalem nostra deueat esse. Ad hec respondebat iam dictus Uitalianus presbiter: non est ueretas, nisi dum menime potera concurrere ad tantas eglesiam baptismum facere, sic ipsas aeglesias Sancti Andree

p. 87

cum baptisterio suo et Sancti Hierusalem tibi prestaremus, ut iniui missa et baptismum facere deueris, dum ysque nobis placitum fuerit; nec per lege ipsas aeglesias uobis dimittere deueo. Unde nos suprascripti iudices degreuimus, ut presbiter Uitalianus dicere iuratus, quod ipsas aeglesias Sancti Andree cum baptisterio suo et Sancti Hierusalem a tempore Romanorum uel usque et modo semper sub iura aeglesiae Sancti Petri fuerunt, nec per lege eas uobis dimittere deueo. Quidem et ipse sagramentus in nostris presenxiam deductus est, ut in eadem deliuerationem deueant permanere. Unde hanc notitia iudegati Ebregausus notarius regie potestati scribere commonuemus. Facta notitia iudegati mense februario, regnante domno Liutprand rege, anno quarto, indictione .XIII.; feliciter.

22.
CHARTA DONATIONIS.  
718 dicembre, Lucca.

Copia secolo VIII (756-757), archivio Arcivescovile di Lucca.

p. 88

+ In nomine domini Dei nostri Iesu Christi. regnante domno nostro Liutprand uiro excellentissimo rege, anno regni eius septimo, mense decembrio, per indictione secunda; feliciter. Uir beatissimus Talesperianus gratia Dei episcopus Maurino uiro laudabili acolatus famulo et seruienti suo perpetuam salutem. Quoniam beneseruientium opsequia dignum semper remunerationem subleuare deueator et mercidis meriti uacua esset non diuet, ideoque pro fidelibus eclesiasticis seruitiis tuis, quibus nobis placire cotidie istudis, nus pro remuneratione anime nostre damus tibi atque firmamus in ti bassilica Beati Sancti Prosperii martheris sita in loco qui dicitur Interacule, cum omnibus ribus uel oficiis ad ipsam eclesiam pertinentibus, sicot iam antea a bone memorie quondam Marino genituri tuo cesseramus, et modo tiui per nostram iscriptam in ti firmamus, ut, quamdiu tibi Dominus uitam cumcesseret, tu supradicte Maurine ipsam basilicam cum aliis oficiis hauere, tenere et possedire diueas. et nullus tibi episcopus aut sacerdus aliqua subintroductionem aut prepositione facere aueas licentiam, nisi qualiter ti actum fueret; set liceat ti semper in serbitio eiusdem bassilice mure eclesiastico uiuere et fruere omnis

p. 89

ris at eadem bassilica pertenentis, nec aliquis tiui quasi cunsors aut socius fieri posset aut faciator. Unde tiui pro monimine et cautela hanc donationis nostre pagina fieri elegimus, et Deusdedi uiro laudabili lectori nostro iscriuere iussimus, in qua etiam propriis manibus nostris subscripsimus, et sacerdotis nostrus subuiscriuere cumrogauimus. Hactum Luca, per indictione suprascripta; feliciter.

Ego Talesperianus umilis episcopus uhic cartule donationis facta in famulo meo Maurino propria manus mea sumiscripsi.

Ego Uualtprand in Dei nomine episcopus in hanc cartula donationis facta in Maurino a domno Talesperiano anticessori meo, posteus mihi relecta est, cum consenso de sacerdotis proprias manus meas suscribsi et confirmaui.

Ego Thepingtus arcidiaconus ex iussione domni Uualprand episcopi uhic cartule donationis facta in Marino presbitero propria manus mea suscripsi.

Ego Theuselmi diaconus ex iussione domni Uualprand episcopi uhic cartule donationis facta in Maurino presbitero propria manus mea subscripsi.

Ego Siluerat presbiter ex iussione domni Uuaprandi episcopi uhic cartule donationis facta in Maurino presbitero propria manus mea suscribsi.

Ego Osprandus diaconus ex autentico exemplaui, nec plus addedi, nec menime scribsi.

24.
CHARTA DOTIS. 
-720 marzo?, Lucca.

Copia dell’ VIII-IX secolo, archivio Arcivescovile di Lucca.

p. 92

  • + Exemplar.

In nomine domini Dei nostri Iesu Christi. Congrue nouis ausilium est, dum hic peregrinamor * * carnali officium gerimus, tensaurizare nouis super terram * * * utilia sunt, ut caro nostra mortalis anima inmortalis … Unde nos Teutpald cum germano meus, et Dommulum, Leonaci cum germano meo,

p. 93

seo et Aunuald, Uuilifrit, Maurinum, Teudoraci, Nandulum, Geminianum cliricum, Gudiscalcum, recorrentes nos omnis ad aula misericordie pro … facinoribus nostris, quam in hoc seculo gessimus adque gerimus, pro hamorem Dei et redemtione anime nostre hecclesiam ha fundamentis fabricis uestibolis constituemus in honorem beatissimi Dei confessoris sancti Siluestri … sita ad porta Beati Sancti Petri, ubi nos, uelsi indigni, sinedocum facere uisi sumus in terra qui nouis ex conparationem a Teodoraci filio quondam Leotari aduinet, in qua fundamento prefata ecclesia sita est. idcirco donamus ... Deo et tibi hecclesie Beati Sancti Siluestri fundamento ipso una cum casa quem sinedoco constituemus, cum corte uel orto seo omnem intrinsicus; set et balneo, qui nouis uicarie et ex conparationem aduinet a domno uiro beatissimo Talesperiano episcopo ... donamus una cum fundamentum ubi ipse balneum situs est; quamque et per unumque nostrum terra prope ciuitate a designato nomine, id est: ego Teuhtpald cum germano meus offerrui iniui terra modiorum tris super casa ... Uualtari; Dommulum terra modiorum tris in Placule, inter adfinis terra duci nostri; Leonaci cum germano suo terra modiorum quattuor super casa Borunciuli in Macritula; et duas modiorum terra Maurinus in Albingoro prope casa ... adi; Aunuald

p. 94

terra modiorum tris in loco ubi Teutpald dedet super Silice; Uuilifrit terra modiorum tris prope casa Uualtari; Nandulo terra modiorum duo in Fabruro et tertio modilocum ante casa Bucciuli; Geminianus pro terra et uinea offeruet solidos quadragenta; Teudoraci pro terra et uinea solidos quadraginta, ut exinde terra et uinea conparitur; Gudiscalco terra modiorum duo tris scaffilorum prope terra Tirioni et scaffilum prope terra Liuduald; et pro uinea per unumquemque nostrum dedimus solidos decem, excepto Maurinus qui dede duo modiorum uinea in Sauelliano, et Geminianus et Teudoraci qui dedirunt predictos solidos pro uinea et terra et octuagenta solidos in auro; quam tibi sancte uertutis offerimus. unde hec que superius legitur et ha nouis offertum est tibi hecclesie Beati Sancti Siluestri una cum ipso sinedoco uel balneo cum fundamentis uel ortas ab hodierna die tradimus in integrum possedendum per dotis titulo. et ita addidet animus nostrus, ut ad gubernandum in potestatem custudis illius Gundoni presbiteri, quem iniui cum comune consilio presbiterum ordinauimus, inueniatur esset peregrinus recipiendum, pauperis, uiduuis et orfanis consolandum, mandatum iuxta regule ordine faciendum, et pro nostris facinoribus Dominum deprecandum in omnibus; et per omnia opem uiusce sinedoci secundum priscorum patrum traditionem iuxta uius sententie in omnibus adimplire diueas. et hoc addimus, ut, si ipse abbas custus de hac luce migraueret, quem iniui priorem et gubernatorem due partis ex nouis una cum monaci ipsi eligerent, tertia pars ex nostrus iniui sit licentia ipsum abbatem ordinandum, predictum officium Dei peragendum; nam nulli nostrorum offerentium exinde in aliquo

p. 95

subtragator aut ha nouis minuetur, nec nulla iniui potestatem aueamus neque subtragendum neque in ipso balneum inuasionem faciendum nec in nulla res quas iniui ha nouis offertum est, nisi in omnibus, ut prediximus, in potestatem Sancti Seluestri inueniatur esse, et absque omnem impedimentum, quis iniui contra ipsam ecclesiam aggere uolueret, ha nouis remouator exinde uiolentiam, et defensitor non querentis quod in aliquo a nos perteneat. contra quam dotalii seo monusculi nostre cartulam numquam nos e heredis nostrus aduersus ipsam sancta Dei ecclesiam, uel quod inibi ha nobis offertum est, aliquando spondimus esse uenturi.

Post facta uiro dotis cartula, Dei conpulsatione corrictus, ego Uualtari ecclesie Beati Sancti Siluestri offero in integrum possedendum clausura in Colliario cum uinea et oliuas seo uergarium plus minus modiorum dece, cum omnia quidquid infra ipsa clausura est, cum cultum uel incultum in integrum, ut pro meis peccatis sacerdus, qui iniui ordinatus est aut fueret, hora diueas.

  • Signum + manus Teutpald uiri deuoti donatoris.
  • Signum + manus Teutpert fratri eius consentientis.
  • Signum * * manus * * *
  • Signum + manus Dommuli conserbatoris.
  • Signum + manus Leonaci uiri deuoti autoris et conserbatoris.
  • Signum + manus Petronaci germani eius consentientis.
  • Signum + manus Aunuald uiri deuoti idem conseruatoris.
  • Signum + manus Uuilifrid consentientis.
  • Signum + manus Maurini scario traditoris.
  • Signum + manus Teudoraci idemque consentientis.
  • Signum + manus Nanduli negudianti ciditoris.
  • Signum + manus Geminiani clerici consentientis.
  • Signum + manus Gudiscalco uiri deuoti, qui hanc dotis cartula fiere rogauirunt, quem ego qui supra ad signa eorum contrascripsi.

p. 96

  • Signum + manus Uualtarini, qui hoc offeruet.
  • Signum + manus Radiper * * *
  • Signum + manus Gausfrid * * *
  • Signum + manus Auriuuandali * * *
  • Signum + manus Gairipald * * Autari * * *
  • Signum + Ansprans * * *.
  • * * + Albuin * * *
  • * * + Gaiduald * * *.
  • + Ego Auldolf exiguus indignus presbiter rogatus ad Uualtarene uhic chartule donationis in ecclesia Sancti Seluestri uel eiusque senedocus, cot superius legitur, testi supcripsi.
  • + Ego Auripert uir laudabilis uhic chartule rogatus a Uualtarene uhic chartule donationis facta in ecclesia Sancti Seluestri uel eiusque senedocu, sicut superius legitur, testis suscripsi. + Ego Fluriprandus notarius ex autentico quantum cognoscere potui, fideliter exemplaui, absque fraude.

25.
CHARTA OFFERSIONIS.  
-720 marzo?, Lucca.

Copia del secolo VIII-IX, archivio Arcivescovile di Lucca.

p. 97

+ In nomine domini Iesu Christi. Dum Deo iuuante ecclesia Beati Sancti Siluestri sita fuisset ad porta Beati Sancti Petri et per cristeanus hominis condita et per dotis et donis tetulo confermata, amor superne uertutis meum animum adcommodauet pro meis facinoribus. offero ego Geminianus uir deuotus Deo et tibi sepe dicte hecclesie Beati Sancti Siluestri, id est: in primis, quattuor modiorum terra ad Argili super uia, ad Aqualonga modiorum dua, ad Tempanianu modiorum duo de terra da Cunichis, ad Arcu modiorum duo de summo campo da Sancto Martino; caldaria una, ornile cum catena fumaria. hec istum predicta ecclesia quiete iure siui defendas, et nullus de heridis meus hoc ipsum monusculum exinde subtragi possit, et sacerdus iniui consistentis pro meis facinoribus Christum dominum deprecari diueas.

26.
CHARTA VENDITIONIS.  
720 marzo, Lucca.

Copia del secolo VIII-IX, archivio Arcivescovile di Lucca.

p. 98

+ In nomine domini Dei et saluatori nostri Iesu Christi. regnante domno nostro Liutprand uiro excellentissimo rege, anno octauo, per indictionem tertia; feliciter. Consta me Aufrid uir deuotus hanc die uendedisset et uendedi, tradedisset et tradedi uobis Aunuald, Teutpald, Leonaci, Petronaci, Teutpert, Dommuli, Uuilifrid, Nandulo, Geminiano clerico, Teuderaci ortu meum quem auire uideor ante Sancto Seluestre, qui latere tene prope curte uel orte Sancti Seluestri, rectu casa Domnici uel de filio Iouanni; e in integro ipso orto uobis tradedi possedendum, ut ab hodierna die abeatis, teneatis, et in uestra sit potestatem de ipso orto facere quod uolueritis. unde accepisset et suscepi a uobis Aunuald, Teutpald, Teutpert, Petronaci, Leonaci, Dommuli, Uuilifrid, Nanduli, Geminiano clerico et Teuderaci pretium placitum et defenito capitulo auri soledus quinquagenta; de quibus preuidi uobis cartula uenditionis facere, ut ab hodierna die aueatis, possedeatis et in uestra potestate. et, sicot non crido, ut si ego aut eridis meus uos molestauerimus, aut da qualiuet homine uobis defensare non potuero, spondeo uobis cunponere dupla condicionem. Quam uiro uenditionis cartula Gairemund uirum deuotum scriuere rogaui. Actum Luca, mense martio, per indictionem suprascripta; feliciter.

  • Signum + manus Aufrid uendituri et repromessuri.

p. 99

27.
CHARTA CONFIRMATIONIS.  
720? marzo, S. Lorenzo a Vaccoli (Lucca).

Copia del secolo VIII, archivio Arcivescovile di Lucca.

+ In nomine domni Dei saluaturi nostri Iesum Christi. regnante domno nostro Liutprand uiro extelentissimo rege, anno regni eius octauo, per indictione septima; feliciter.

Ideo Deo auturem cunstat me Aunefrid uir uenerabilis clirico ac die repromisse et repromisi me seruire ad beato sancto Laurentio et sancti Ualentini amturi meo cum homnia ris mea quod mihi etuineret, casa, uinea, seruus uel ancilla, cultum, desertum, mouile uel inmouile sesseque mouentiuus; casa quod in Arno auire uisi sumus in loco qui dicitor Muniana, sorte

p. 100

mea, uuicumque fueret, ad beato sancto Laurentio et sancti Ualentini sit quantum da germanis mei euineret. sic tamen, ut, dum die uite me fueret, in mea sit potestatem usumfructu, et pos uiro ouitum meum de ipsa sorticellula mea aueas potestas uiuendum Rotperga et Perticunda ancille Dei. et si forsitans aliquis de sororis aut nepotis Dominus aduocare ad uelamen ad ipso sancto loco, ut aueas licentia ad uiuendum de ipsa sorticella quod ipsi Aunifrid clirico fice ad ipso sancto loco. tamen sic aueamus licentia, si forsitans alequa causa opus fueret pro causa sancti Laurenti aut sancti Ualentini, ut licentia aueas pro ipso sancto loco uindere; nam non pro alia causa. Actum in Uaccule prope eclesia Sancti Laurenti et Sancti Ualentini, per mense martio, indictione et regnum suprascriptum; feliciter.

  • Signum + manus Aunifrid uir uenerabilis clirico anc cartula fieri rogaui.
  • Signum + manus Paldoin uir uenerabilis presuiter cumsentientem Aunefrid aduocandum.
  • Signum + manus Gudualdi testis.
  • Signum + manus Tachipert filii quondam Tappuli.
  • Signum + manus Magnuald uiri deuoti testis.
  • Signum + manus Firmiciani uiri deuoti testis.
  • Ego Teutpert clirico rogatus et petitus ad Aunefrid uiro uenerabili clirico iscriuere cartula cunfermationis: et est auitator in Guamo.
  • Ego Petrus scripsi in hanc pagina renouationis quantum in autentico inuenire potui, nec amplius iuncxi, nec menime feci, sine dolo uel fraude excemplaui.

p. 101

28.
CHARTA DOTIS.  
720 (settembre-dicembre), Lucca.

Copia membr. del secolo VIII-IX, archivio Arcivescovile di Lucca.

p. 102

  • + Exemplar ex autentico.

In nomine domini Dei nostri Ieso Christi. regnante domno nostro Liutprand uiro excellentissimo rege, anno filicissimo regni eius nono, per indictione quarta; feliciter.

Omnium ecclesiarum conditor Christus ipse nobis dat spem et certam habere e feduciam, ut illut quem a iuuentutem nostra egessimus, per sacris et bonis operibus abluamur. Unde ego Pertuald uir deuotus considerans adque pertractans animum meum, dum enim peregre non mea necessitatem sed Dei conpulsationem correctus habiui longinquo urbe, uiduam, pupillum et orfanum protegendum, illuc desiderium conplectus, liminibus Beati Petri apostolorum princeps Romane urbis deuotum iuxta placitum Deo ad propria remeatus, queque illuc Deo deuotus sum ipso iuuantem, ut uirtus permiset, opem perfici. idcirco ego Pertuald uir deuotus offero Deo et tibi ecclesie Beati Sancti arcangeli Michaeli, quem a fundamentis fabricis uestibulis in honore Christi Domini constitui prope domus cellula mea ubi cummanire uideor, quam et ad eius monasterium, id est: curte cum fundamento ubi ipse ecclesia uel monasterio sitas sunt per loca designata, fini fossato et trans fossato da occasum solis, finis puteo antiquo et strata publica; terra pertenente modilocum unum, ubi sibi abbas uel monachi

p. 103

iniui consistentis ortum uel pigmentarium hauire debeat, una cum terra prope ciuitate ad Ualle modiorum quattuor; campo ad Quinto modiorum quinque; decimas de uinea et olibas quemquem hauire uideor ad Sancto Pancrazio; et decimas de uinea et oliuas quem hauire uideor de proprio peculiare in loco qui dicitur Muriatico super Sancto Petro; similique decimas de omnem lauorem meum, tam uinum quam granum, oleum, uel de quot mihi Dominus dederit iniui persoluere debeam; ad illas uero uinea, quam nominatim decreui ad designatum et deuisum, decimas dare absque ista decimas, quod est mobile; ad illa uero in Mule uineas, decimas de uirgario adimplere debeas; et de gregis equorum, armentorum, ouium seu porcorum, omnia qui nati fuerent a calendas ianuaria indictione quarta in ipso sancto loco, idem decimas dare debeas; et terra ad Arina, qui mihi a regia potestate concessa est, in integrum. de casis uero: in primis, in Monaciatico casa qui regitur per Sintarine boulco cum omnia ad se pertenente in integrum; casa in Ciceriana, qui regitur per Maurello massario; casa in Capelle, qui regitur per Barinchulo massario; casa in Monte Colaccio, qui regitur per Audolf massario; casa in Actiliano, qui regitur per Pettulo massario;

p. 104

casa in Rasiniano, qui regitur per Mauricio massario; casa in Cicina, qui regitur per Deodatus massario; casa in Cornino, qui regitur per Rodulo massario; casa in Rotiliano, qui regitur per Marcello massario; casa in Roselle, qui regitur per Teuduald massario. haec istas superius nominatas casas cum cultis uel incultis, omnia et in omnibus mobilia uel immobilia, quidquid ad ipsas casas pertenit, tibi predicte ecclesie Sancti Ancargeli una cum aliis predesignatis rebus meis, quam iniui pro anime me remedium per dotis titulo offerre uisus sum, ab hodierna die trado in integrum possedendum, ita ut sacerdus, qui iniui constitutus est aut fueri, pro meis facinoribus Dominum deprecari debeat, officium Dei peragendum, uiduam, orfanum et pauperem consulandum, eginum et peregrinum recipiendum, iuxta Dei preceptum omnium opem ferre non desinat. et si quis de filiis meis in ipso sancto loco Deo seruire uolueret, regulariter agere nulla ei sit contradictio; quid si minime ex ligitimo prolis meus iniui uolueret Deo seruire, et abbas qui iniui constitutus fueret de hac luce migraueret, quem ipsam congrecationem siui abbatem et priorem eligeret, ipse sit in loco. et nihil iniui meis heredibus potestatem habeas inuasionem faciendum, neque exinde aliquid subtragendum, nisi si a qualiue homine ipse ecclesia uel monasterio contra iustitia pulsatus fuerit, a meus proprius heredis habeas defensionem, nam non menuetur. contra quam

p. 105

dotalii seu munusculi me paginam numquam me heredes meus aduersus ipsam sancta uirtute aliquando spondimus esse uenturus, sed omnia, sicut supra legitur, inuiolauiliter conseruare. Quam dotalii et monusculi me cartulam Petro nepoti meo, dictante genitore suo Petroni, scriuere commonui.

  • Actum Luca.
  • Signum + manus Pertuald uiri magnifici autori et conseruatori.
  • Signum + manus Sundipert filio eius consentientis.
  • Signum + manus Peretheo idem filio eius consentientis.
  • Signum + manus Ansuald uiri magnifici testis.
  • Signum + manus Aunifridi uiri deuoti testis.
  • Signum + manus Radiperti uiri deuoti testis.
  • Signum + manus Teuderisci uiri deuoti testis.
  • Signum + manus Autpert uiri deuoti testis.
  • + Ego Osprandus diaconus ex autentico fideliter exemplaui, nec plus addedi, nec menime scripsi.
  • + Ego Rachiprandus clericus exemplar iterum fideliter exemplaui.
  • + Ego Ermimari clericus de exemplare iterum fideliter exemplaui.

30.
CHARTA DOTIS.  
722 (giugno, metà c. - 31 agosto), Lucca.

Copia del secolo VIII-IX, archivio Arcivescovile di Lucca.

p. 109

Exemplar.

+ In nomine domini Dei nostri Iesu Christi. regnante domno nostro Liutprand uir excellentissimo rege, anno filicissimo regni eius in Dei nomen undecimo, per indictione quinta; feliciter. Dum praesentis uitae et transitus istius temporis facultas et axis noster natiuitatis huius saeculi spatia deuoluitur certissime, considerandum est hac tota mente intentionem cogitandum, ea que nobiscum in perpetuum tenere non possumus de ipsa temporalia rerum habundantia, quod nobis Dominus dignatus est donare, aeterna mercare debeamus, quia huius mundi diuitiae donando in aeternum seruantur, et retenendo aeterna poena damnantur. unde Dominus per semetipsum loquitur dicens: nolite thensaurizare uobis super terram, ubi furis effodiunt et furantur, sed thensaurizate uobis thesaurum in caelum, ubi fur, id est diabolus, non adpropinquat. et iterum dicens: facite uobis amicus de mamone iniquitatis, ut cum defeceritis recipiam uos in aeterna tabernacula. Hinc itaque ego Ursus ex tota mente deuotionis pertractans ea que supra memorata sunt, pro mercidem et remedium anime meae et conparationem uive aeterne, aedificaui ecclesia proprio in territorio meo in honore sancte Dei genetricis Marie, in qua filia mea Ursa abbatissa esse constituo, una cum germana sua Anstruda relegiosa hac monastica uitam gerentis, in qua ecclesia mea pro facinora hodie in presentia ciuium do, dono, trado, donatoque esse uolo: in primis, fundamentum ubi predicta ecclesia fundata est, cum curte et puteo suo, orto, aditu, accessu et egitu suo, hoc est terra

p. 110

modio simis; campo in Fussione, qui nobis in cambio aduenit, medietate de Auchis et medietate de Uuilifusi, in integrum; et casa Fusculi in Massa Tagiani, qui mihi aduenit ex dono domni Aripert rege; Candido uaccario cum armento suo et cum metato suo in loco Tumolo; sala in loco Ferroniano cum duas casas tributarias, una qui regitur per Candido et alia per Maioriano, cum familia eorum, uinea, oliuito, silua, peculiare prato in ipso loco supra memorato; et casa Aroald; … casas duas in Nouole de morganicaput mulieri meae, una qui regitur per Fridichis et alia per Corbolo; Godoara puella pro liuera, Gunda pro liuera, Uuilipergula pro liuera, Candida pro ancilla, Tinctula pro ancilla; ut haec omnia iam dicta Dei ecclesia bono iure possedeat, et quod adhuc ibidem largitus fuero firmum permaneat, et christianis temporibus sanctarum ancillarum Dei monasterio nuncupentur.

p. 111

et post decessu Ursae filiae meae, Anstruda germana eius monasterii cura ipsa suscepiat, et post ambarum decessum, eam que sibi congregatio eligere uoluerit, ipsa in abbatisse ordo succidat. et ego qui supra Ursus dicta sub proprio, iuxta Dei uolumtate, in mea uolo esse potestate gubernandi, nam filius meus uel heredis meus nullam ibidem habeat potestatem dominandi, nisi orare et benefacire. nec nullus sacerdus ibidem habitare presummat, nisi quem ipsas ancillas Dei inuitare uoluerint missarum sollempnia celebrandum. si quis contra hanc decretum meum ire quandoque presumpserit, in Dei incurrat iudicium, et ab ipsa sancta Dei genetricem anathematus subiaceat. Quam uero cartulam decretionis meae noto et amico meo Agione uiro uenerabili presbitero scribendam rogaui, et subter pro confirmationem propriis manibus meis signum sancte crucis feci, et testibus obtuli eam roborandam, sub stipulatione et spunsioneque interposita. Actum Luca, diem et regnum et indictione suprascripta; feliciter.

  • Signum + manus Ursuni autori et donatori seo et conseruatori, qui hanc cartulam fieri rogauit.
  • + Ego Talesperianus eximius episcopus uhic cartule dotalium rogatus ad filio meo Urisone testi subiscripsi.
  • + Ego Roduald indignus ac presbiter rogatus ad Orsum testis suscripsi.
  • + Ego Aunichisi exiguus presbiter rogatus ab Ursone testis suscripsi.
  • + Ego Gaifrid presbiter rogatus ad Orsune huic cartule dotalium testis suscripsi.
  • Signum + manus Uualpert uiri gloriosissimi duci testis.
  • + Signum + manus Alahis uiri magnifici testem.

p. 112

  • + Ego .. troni uir laudabilis rogatus a Ursone uiro deuoto uhic cartule dotalium facta in Sancta Maria uel confirmationis in filia sua, sicut superius legitor, testis suscripsi.
  • Signum + manus Romuald testem.
  • Signum + manus Guntelmi testem.
  • Signum + manus Sinduini testem.
  • + Ego Rachiprandus subdiaconus fideliter exemplaui.
  • + Ego .. prandus presbiter ipsum auctenticum uidi et legi, unde hoc exemplar releuatum est, in qua manu mea subscripsi.
  • + Ego .. theri presbiter ipsum auctenticum uidi et legi, unde hoc exemplar releuatum est, in qua manu mea subscripsi.
  • + Ego ….. presbiter ipsum autenticum uidi et legi, unde hoc exemplar releuatum est, in qua manu mea subscripsi.
  • + Ego ... prandus presbiter ipsum autenticum uidi et legi, unde hoc exemplar releuatum est, in qua manu mea subscripsi.
  • + Ego ... dipertus subdiaconus ipsum autenticum uidi et legi, unde hoc exemplar releuatum est, in qua manu mea subscripsi.
  • + Ego Benedictus subdiaconus ipsum autenticum uidi et legi, unde hoc exemplar releuatum est, in qua manum mea subscripsi.

 

37.
CHARTA VENDITIONIS.  

725 settembre-726 giugno, metà c., Treviso.

Copia cart. del sec.XVII, della biblioteca Comunale di Siena.

p. 129

+ In Christi nomine. regnante domno nostro Liutprando rege in Italia, anno quarto decimo, indictione nona; feliciter. Constat me Candiana, relecta quondam Felici ….., hab hac die uendedessem et uendedit adque tradedessem et tradedit tibi Agrestio porcio dei ariale meo, intra ciuitate, ante casa uestram, qui mihi euenit de inter germanus meus, quod est mecietas desuper tota mea porcionem, pro quia manefestassem quod per mea uolomtate uobis anteam uenondauet Eraclius gener meus meciactate de predicto ariale. abente esta porcio de predecto ariale denantea petis undece, et ex alia parte de trauerso petis tredece; pussedente uero de uno capite ipso Agrestio, et de alio capite tenente Predicerno con nepte sua Ticiana, ex uno latere pussedente heredes Dondi, ex alia uero parte procurrente uia comune com iam decto Predicerno. precio placito et defenito adque in presenti coram testebus percepto, dato precio auri solidus bonus pensantis nomero quinque tantum. de quod omni precio perceptum nihel sibi suprascripta uendetrex ad te emtore amplius reddeberi dixet; set ab ac diae epso ariale abeas, teneas, pussedeas, tuisque pusteris feliciter derelenquas, uel quetquid exinde facerem uolueris, liueram et perpitem in omnebus

p. 130

habeas potestate, nullo homine contradicente, neque me neque heredes meus. et, siqut non credo, si alequis aliquando te aut tuos heredes quoquod tempore pulsauit, aut, quod absset, aeuiceret, tonc spondeo ego que supra uendetrex, heredes pusterisque meas, tibi emtur heredibus pusterisque tuis doplom precio et rem coque meliorate ariale edefecacionis satis esse redditura. Acto Tarbisi, regno et indictione suprascripta.

  • Signum + manus suprascripte Candiane uendetrici, que hanc pagina uendicionis fieri rogauit.
  • Ego Lithorx uir clarissimus rogatus ab suprascripta Candiana in hanc uindicione mano meam testis suscripsi.
  • + Ego Rimigis gasundius rogatus ad Candiana in hanc pagina uindicionis testis suscripsi.
  • + Ego Iraclius uir clarissimus rogatus ad suprascripta Candiana in hanc pagina uindicionis testis suscripsi.
  • Signum + manus Sonoaldo testis.
  • + Ego Iuuenalis rogatus ab suprascripta Candiana hanc pagina uindicionis ex dectato barbani mei Lithorx scripsi et suscripsi, et pus tradita compliuit.

40.
CHARTA FIRMITATIS.  

727 settembre- 728 giugno, metà c., Pugnano (Pisa).

p. 138

Copia del secolo VIII, archivio arcivescovile di Lucca.

In nomine domini nostri Iesu Christi. regnante domno nostro Liutprandum, anno filicissimo regni eius sexto decimo, per indictione undecima; feliciter. Radchis uir uenerabilis abbas presbites tibi dolcissimo et in Christo filio Uualtprand clericus filio domni Uualtpert gloriosissimi duci. Manifestum mihi est et multorum claruet, qualiter ego Radchis una cum bone memorie Ansfred germanus meus monasterio sancti Michaheli a fundamenta edificare uisi sumus hic in loco cui uocabulum est Aponiano, et qualiter suprascriptus Ansfredus germanus meus medietatem omnibus rebus substantie sue iuidem per dotis pagina cuntulet; simol et ego memoratus Radchis meam parte in integro idem per predictas dotis fermaui. nunc uero recolor ego hanc diem Radchis fragilitas seculi stius, ideo bona mentem et spontanea

p. 139

uolumtatem uolo adque decerno, ut tu nominatus Uualtprand ipso sancto Dei monasterio Beati Michaheli cum omnia et in omnibus iuidem pertenentem ad gubernandum et regendo in tua sid potestatem, quatenus ad te et parentibus tuis omni tempore ipse uenerauilis Dei monasterio ab omni controuersia seculari defensatus esset inueniator, et tu dolcissime et in Christo filio Uualtprand sic ipso sancto monasterio guuernare et regere diueas, ut omni tempore in omnibus melioretor, et non in luminariis uel officio depereat. et post obito meo, omnia et in omnibus, sicut dixi, ipse sanctus monasterio et omnes res iuidem pertenente in tua defensionem et dominio ualeat permanere. et dum ego superius nominatus Ratchis aduiuere meruero, omnia res ipsa cum predicto monasterio guuernando et regendo in mea sid potestatem. post obito uero meo, tu iuidem dominus et gubernator esset inueniaris, et familiola Sancti Michahili, qui post me remanserit, tu eos regere et guuernare diueas, hic in ipso Dei monasterio, ut non in errore uel aliqua deceptionem post me remaneant. et deinceps, sicut in suprascriptas dotis a me Radchis et bone memorie Ansfred germano cunfirmatum legitur, in tua Uualtprand potestatem permaneat. et nullo tempore a nouis posterus nostrus hec, sicut superius legitur, ualeat molestari. et seruos uel ancilla, quod pro anima mea liuertari uoluero, uolo ut liueram aueat potestatem, et firmando liuertate eorum per cartula. Quam firmitatis mei cartula Eoin notario et in Christo filio meo scriuendo dictaui, in qua ego subter signum sancte crocis firmans et testibus obtuli rouorando, sub stipulatione sponsione sollemnique interposita. Actum in suprascripto loco Aponiano, regno et indictione suprascripta; feliciter.

  • Signum + manus Radchis uir uenerabilis abbas presbites, qui ipso firmitatis monimen fieri rogauet.
  • + Ego Talesperianus eximius episcopus huic cartule donationis facta ad Radchis presbites inl Uualtprand uir religiosus

p. 140

  • clericus, sicut superius legitor, ad confirmando suscribsi.
  • + Ego Sicimundus uir uenerabilis presbites rogatus ad Radchis uir uenerabilis presbites in hanc donationis cartula facta in Uualtprand clericus, sicut superius legitor, ad confirmando suscribsi.
  • Signum + manus Teutpald uir deuotus scaro testis.
  • + Ego Gaifred presbites rogatus a Radchis presbitero in hanc cartula donationis facta in Uualtprand abbas proprias manus meas suscribsi.
  • Signum + manus Raduald filio Guntifred testis.
  • Signum manus Filimari filio Autoni testis.
  • Signum manus Gauserad uir deuotus filio Maurelli testis.
  • + Ego Gaudentius indignus presbites notarius sancte eclesie Lucane ciuitatis quantum in auctentico inuenire potui, sine fraude uel dolo exeplaui, nec plus atdedi, nec menime scribsi.

48.- 82.

spektrum.GIF (657 Byte)